Father’s Message – Lent 2020

Dear Parishioners,

            The Fast of Great Lent and Holy Week is the longest and most strict Fasting period in the Orthodox calendar year. Knowing that the long and arduous discipline of Fasting both physically and spiritually is very demanding and difficult for most Orthodox Christians, the Church has long ago devised a reasonable pattern to introduce each year this important period of time, together with a well-defined plan to carry it out properly and effectively in the life of the faithful. Long before Great Lent actually begins, the Church in her wisdom and experience introduces the theme gradually over a period of incremental preparation. When the period of the Triodion begins with the Sunday of the Publican and Pharisee, the Church announces one whole week without any Fasting at all. This is the first week of no Fasting at all, including Wednesday and Friday. The next week of the Prodigal Son and the Loving Father, we fast only on Wednesday and Friday as usual, but eat freely of all foods during the rest of the week. The third week begins with Meat Fare or Judgment Sunday and this is the last day to eat meat. With Monday of this week, the strict fast begins from all meat, poultry and meat products. While no meat is eaten during this third pre-Lenten week, we do eat fish, dairy products, eggs, olive oil and wine throughout the week, including Wednesday and Friday, until Cheese Fare or Forgiveness Sunday.

            Great Lent actually begins after Cheese Fare Sunday on Clean Monday, which is to be observed very strictly as a day of spiritual retreat, spending most of the day in prayer and reflection. The food intake must be kept to a minimal, consisting of uncooked vegetables, fruit, dry nuts and bread and water and fruit juices. Sometimes, however, those who may be able to endure a more rigorous discipline will keep a total fast from all food for the first three days of Great Lent, drinking only water or fruit juices, and breaking this very strict fast after receiving Holy Communion on Wednesday evening at the first Divine Liturgy of the Presanctified Gifts of Great Lent. The remainder of the first week of Great Lent is also kept with a strict fast, which excludes even the use of olive oil and wine. Olive Oil is used to prepare a cooked meal of vegetables, pasta, or shellfish except Wednesday and Friday throughout Great Lent. Also, wine may be served on Saturdays and Sundays throughout Great Lent. This same rule is to be kept throughout the six weeks of Great Lent. The use of olive oil and wine, however, may be used to moderate the strictness of the Fast even on Monday, Tuesday and Thursday of the third, Fourth, fifth and sixth week of Great Lent. This relaxation of the stricter rule should be seen as an accommodation, applicable only to those people who, for health reasons, may have particular needs and considerations. All such adjustments to the regiment of Fasting should be undertaken with discretion and the knowledge and advice of the spiritual Father.

            When people pay exclusive and “hair-splitting” attention to the nature and the secondary ingredients of the foods to be eaten or not eaten, they may thus sometimes alienate themselves from the real spirit of Great Lent as a whole, just as people may be alienated from the true spirit of Fasting in general when they limit the discipline only to the abstention from certain foods. There is a very special something else in Great Lent, besides the abstention from certain foods; it is a spiritual mood, an atmosphere, a goal that transcends the external prohibitions and formal obligations. This extraordinary reality of Great Lent comes about only gradually each year as the Church tries skillfully and humbly to soften our will and our heart so that it can be opened to the realities of the spirit and become capable of experiencing the hidden hunger and thirst for God that lies deep within every soul.  

            Great Lent is so structured in the life of the Church with so many beautiful and edifying services of worship and prayer that it is a veritable spiritual springtime; Great Lent attempts to create an atmosphere of “bright sadness,” a joyful contrition in the soul,  when spiritual life can blossom anew among the faithful who take advantage of these wonderful resources throughout the extended season.    Each Sunday of Great Lent has a particular theme and sometimes more than one.  This is true even for the Sunday before Great Lent actually begins, as we have already noted above.  The Saturdays also have edifying  themes, particularly the three, which are called Saturdays of the Souls.  Wednesdays and Fridays are especially meaningful as days of the Divine Liturgy of the Pre-Sanctified Gifts, where the mood of worship is clearly subdued and contrite. 

            In addition, five of the Fridays are uniquely enriched with the beautiful Service of the Akathistos Hymn to the Theotokos.  There are also other Lenten services, such as Great Compline and the Great Canon of St. Andrew, all of which include profound expressions of faith, of repentance, of fasting and of other spiritual experiences in the prayers and hymns of these services. 

In the mind of the Church and her long standing experience, the idea and reality of Great Lent is for everything to fit together in perfect cohesion and harmony, and not in isolation of one thing from another. The dietary discipline can serve as the daily glue to hold all of the manifold spiritual and physical elements together. This is why the continuous ascetical Fast of Great Lent is eased somewhat on Saturdays and Sundays, which are liturgical days, by adding olive oil and wine to the otherwise fasting meals. Also, Monday, Tuesday and Thursday of each week of Great Lent may also be eased somewhat by adding olive oil and wine, especially if personal needs are taken into account or a significant commemoration of a Saint is to be set apart. Of course, every Wednesday and Friday of Grear Lent is to be observed as strictly as possible with one main meal without olive oil and wine. When the feast of the holy Forty Martyrs falls on Wednesday or Friday olive oil and wine are permitted. When the feast of the Annunciation of the Theotokos falls on any day of the week in Great Lent, not only olive oil and wine but also fish is permitted. The same rule applies also to the feast of Palm Sunday, which serves as an interlude between the end of Great Lent on Friday night before the Saturday of Lazaros and the beginning of Holy and Great Week on Palm Sunday night.

            The earliest period of Fasting for Holy Week was from the beginning very strict. Today Orthodox Christians continue to observe a very strict Fast throughout all of Holy and Great Week, which may be likened to the strict fasting of Clean Monday at the beginning of Great Lent. According to St. John Chrysostom, Holy and Great Week is so called not because it has more time or more days than the others, but because it is distinguished from all other weeks on account of the great events of our faith, which we commemorate during this week and the supremely great benefits we derive for our life from these salutary events. The Fasting period of Holy and Great Week is not only very ancient and strict, it is also a separate period, outside the realm of Great Lent, which Orthodox Christians observe with great piety and austerity. All the days of Holy Week are to be kept without olive oil and wine. The only exception is made for Holy Thursday after the Divine Liturgy, which serves as the annual commemoration for the institution of the Holy Eucharist; A special strictness is applied to Holy Friday and Holy Saturday, which is the only Saturday of the year when olive oil and wine are not permitted. It is also important to be reminded that the strict Fast of Holy Week does not end when many people disgracefully leave from Church early, shortly after midnight, during the Paschal Orthros, but rather at the end of the Divine Liturgy of Pascha, when perhaps a simple but festive paschal meal may be prepared for the entire congregation where parish life is well organized and manageable for such a communal meal to be partaken in the early hours of Pascha morning. 

With Love in Christ,

Fr. Anargyros

Αγαπητοί Ενορίτες,

            Από τή Δευτέρα μετά την Κυριακή της Τυρίνης αρχίζει η Μεγ. Τεσσαρακοστή. Είναι περίοδος αυστηρής νηστείας, εκτενών ιερών ακολουθιών και γενικώς πνευματικής περισυλλογής και μετάνοιας.

            Στην Α’ Οικ. Σύνοδο οι Άγιοι Πατέρες εθέσπισαν την 40ήμερη αυτή νηστεία, κατά μίμηση της  40ήμερης νηστείας του Κυρίου, ώστε προετοιμασμένοι με προσευχές και ελεημοσύνες, με νηστείες και αγρυπνίες, με δάκρυα και εξομολόγηση και καθαρή συνείδηση, να εορτάσουμε τις άγιες ημέρες των Παθών και της Αναστάσεως του Κυρίου μας.

            Νηστεύουμε για τα ιδικά μας αμαρτήματα, λέει ο Άγιος Χρυσόστομος και όχι για το Πάσχα ή τη Σταύρωση του Κυρίου μας.

            Λέγετσι η Τεσσαρακοστή αυτή « Μεγάλη», γιατί

            Α. Είναι μεγάλα τα γεγονότα στα οποία οδηγούμαστε (Πάθη– Ανάσταση).

            Β. Η νηστεία την περίοδο αυτή είναι αυστηρή και διαφέρει απο τη νηστεία της Τεσσαρακοστής των Χριστουγέννων.

            Εννοείται ότι αυτή τη νηστεία την εφαρμόζουν οι υγιείς. Όσοι έχουν προβλήματα υγείας , παίρνουν ευλογία απο τον Εξομολόγο, τον Πνευματικό τους και ρυθμίζουν το ζήτημα.

            Η νηστεία είναι παθοκτόνος και όχι σωματοκτόνος.

            Η πρώτη ημέρα της Μεγ. Τεσσαρακοστής λέγεται «Καθαρά Δευτέρα», καθώς και όλη η πρώτη εβδομάδα «Καθαρά Εβδομάς», επειδή οι πιστοί καθαίρονται δια της νηστείας» ( και όχι γιατί κάνουν καθαριότητα σ’ ό,τι έμεινε αφάγωτο από την  προηγούμενη εβδομάδα! Ρυθμίζουν όσο γίνεται, φαγητά και ποσότητες για να μην πετιούνται).

            Ήδη «Το Στάδιον των αρετών ηνέωκται οι βουλόμενοι αθλήσαι…» μπορούν να εισέλθουν στον πνευματικό αγώνα, για να λάβουν αμάραντο «στέφανον παρά του Παμβασιλέως Χριστού…».

            Η ημέρα είναι για πολλούς αργία και ως πρώτη ημέρα της Τεσσαρακοστής επιβάλλεται να την αρχίσουμε σωστά με τον εκκλησιασμό. Το απόγευμα παρακολουθούμε και απολαμβάνουμε το πρώτο Μέγα Απόδειπνο.

            Δυστυχώς σήμερα η νηστεία έχει πολύ παραμεριστεί. Ελάχιστοι μάλιστα δίδουν σημασία στην κανονική νηστεία. Η αξία της όμως, όπως την τονίζει ο Μ. Βασίλειος, είναι πολύ μεγάλη: « Η νηστεία  έχει ηλικία ίση με την ανθρωπότητα, διότι ενομοθετήθηκε στον Παράδεισο. Απο τον καρπόν του δένδρου… Δεν θα φάγετε είπεν ο Θεός στους Πρωτοπλάστους. Και επείδη δεν τηρήθηκε η νηστεία αυτή, εκδιωχθήκαμε απο τον Παράδεισο.. .  Ο Μωϋσής μετά απο νηστεία έλαβε τις πλάκες του Νόμου στο Σινά

Ο Ησαύ για λίγο φαγητό επώλησε τα πρωτοτόκια στον Ιακώβ. Η νηστεία έκανε ακατανίκητο τον Σαμψών. Η νηστεία γεννά Προφήτες, κάμνει ισχυρότερους τους ισχυρούς, κάμνει σοφούς τους νομοθέτες. Η νηστεία αγιάζει τον αφιερωμένο  στον Θεό και καθιστά τον Ιερέα ικανό  να προσφέρει θυσίαν. Η νηστεία έσβησε την δύναμη του πυρός, έφραξε στόματα λεόντων, ανεβάζει την προσευχή στον ουρανό. Η νηστεία είναι πρόοδος των οίκων, μητέρα της υγείας, παιδαγωγός των νέων, στολισμός των πρεσβυτέρων… Του νηστεύοντος οι οφθαλμοί είναι ήρεμοι, το βάδισμα σεμνό, το πρόσωπο σοβαρό, οι λόγοι του μετρημένοι, η καρδία του καθαρά… Αν θέλεις να κάνεις ισχυρό το πνεύμα σου, χαλιναγώγησε με νηστεία την σάρκα σου… Μην νομίσεις ότι η νηστεία περιορίζεται στις τροφές. Πραγματική νηστεία είναι η νηστεία των πέντε αισθήσεων. Τι το όφελος να νηστεύεις απο τροφές και να ευρίσκεσαι σε φιλονικίες ή διαμάχες με τους δικούς σου, να κατατρώγεις τον αδελφόν σου με την γλώσσα σου, και να βλέπεις άσεμνα θεάματα, να ακούεις μουσική ή πράγματα που σε βλάπτουν και να μεθά η ψυχή σου όχι με οίνο, αλλά με θυμόν!». Αυτή είναι η αξία της πραγματικής και αληθινής νηστείας. Νηστεία και απο τις τροφές, αλλά και απο τα πάθη.

            Το θέμα του σκανδαλισμού είναι παρεξηγημένο. Λένε πολλοί: « Έφαγα κρέας ή πάστα παρ’ όλο που ήταν Παρασκευή για να μην τους σκαδανλίσω »! « Το ότι πρέπει να προσέχουμε το σκαδανλισμό δεν υπάρχει αμφιβολία και πρέπει. Αλλά ο σκαδανλισμός που πρέπει να αποφεύγουμε και να προσέχουμε, είναι ο σκανδαλισμός που προέρχεται απο την παράβαση των Νόμων του Θεού ή των εντολών της Εκκλησίας. Σκανδαλισμός που προέρχεται απο την τήρηση των Νόμων του Θεού, (άν πράγματι υπάρχει και τοιούτος σκαδανλισμός), πρέπει να μας αφήνει τελείως αδιάφορους! Αν υπάρχουν, ( και βεβαίως υπάρχουν), άνθρωποι που σκανδαλίζονται, διότι βλασφημούμε και ψευδόμεθα η δεν τηρούμε τις νηστείες κ.λ.π. Τότε η ενοχή μας είναι διπλή: και εμείς αμαρτάνουμε και τους αδελφούς μας σκανδαλίζουμε. Αλλά αν υπάρχουν άνθρωποι που… Σκανδαλίζονται(!), διότι ημείς προσευχόμαστε, κοινωνούμε, τηρούμε τις νηστείες κ.λπ., ας σκανδαλίζονται και ας λέγουν ό,τι θέλουν! Πρέπει να εννοήσουμε ότι άλλο πράγμα είναι η επίδειξη και άλλο πράγμα είναι η ομολογία. Μπρος λοιπόν στα πασχαλινά φαγητά, ο Χριστιανός, την ημέρα της νηστείας, χωρίς φαρισαϊσμούς και καυχησιολογίες αρνείται να φάγει. Έτσι αποδεικνύεται συνεπής στις αρχές του, ομολογητής της πίστεως του και πειθαρχικό παιδί της Εκκλησίας μας. Εάν φάγει, εμπράκτως διδάσκει και τους άλλους να πράττουν το ίδιο, χωρίς μάλιστα τύψεις, αφού κι’ αυτός που θρησκεύει, τρώει…» (π. Επιφάνιος Θεοδωρόπουλος).

Καλή Μεγάλη Τεσσαρακοστή

Με αγάπη Χριστού

Π. Ανάργυρος