Father’s Message – March 2019

Dear Parishioners,

With the help of our Lord who loves us, we have already entered upon this year’s devotional season of the Triodion, and on March 11th, we will commence Holy and great Lent.

Herein is the spiritual wealth of our Orthodox Church made manifest, as well as her ever-vigilant care for the salvation of her children.

In order to assist us to follow from the start the right path of spiritual askesis, she offers the period of the Triodion.

There is more to Lent than fasting, and there is more to fasting than food. This principle lies at the heart of the Lenten Triodion, the main hymnbook of Orthodox Lent. For the Orthodox Church, Lent is without doubt the richest and most distinctive season of the ecclesiastical year. The lenten services, the spiritual lessons of the Triodion, and the biblical readings for the season invite us to simplify our lives and to immerse ourselves in the “bright sadness” of repentance.

Orthodox Lent begins on Clean Monday, March 11th, seven weeks before Pascha, when Orthodox Christians celebrate the Lord’s Resurrection. But before Lent begins, it is announced in advance. This preparation for Lent is made above all through the Triodion, which makes its appearance in the liturgical life of the Church three weeks prior to Lent, on the Sunday of the Tax-Collector (or Publican) and the Pharisee. The Triodion remains a regular feature of the Church’s liturgical life until the end of Holy Week.

Written for the devout Christian, the Triodion is full of warnings against pride and hypocrisy – the ultimate spiritual sins to which religious folk are so susceptible. Its hymns teach us the true nature and purpose of fasting, and of Lent itself.

This book gives us a glimpse into the spiritual depth and meaning of Lent. The chapters are divided into Lenten themes, each beginning with a hymn of the Triodion, and followed by a brief commentary on each theme. Some of the themes are related to particular days or weeks of Lent and the pre-Lenten season, while others apply to the season as a whole.

My Dear Christians, Great Lent is the time to speak openly to God, to make confession without fear. To acknowledge before Him who we really are. It is time for direct discourse with God, however we may prefer to avoid it, however it may terrify us.

The first of the Three-Ode-Petition of the Triodion reads: “O giver of life, open up to me the gates of repentance”. It ought to have become the very first word of our daily prayer. I pray that we may come to regard Great Lent as the holy hymnographer did when he wrote, “The time has come: for the start of spiritual combat; for victory against demons; for armed self-mastery; for the comeliness of angels; for openners before God”, and that we may, perhaps for the very first time, live it in the manner that God and our Holy Orthodox Church expect.

May God bless you with strength, wisdom and a heart of prayer as we begin the Great Lent,  and as we prepare for the age to come.

With love in Christ,

Fr. Anargyros


Αγαπητοί Ενορίτες,

Ας σταθούμε για λίγο στο θέμα της νηστείας εν όψει  της αρχής της αγίας και μεγάλης Τεσσαρακοστής, 11 Μαρτίου, της κατ’ εξοχήν κατανυκτικής και αγωνιστικής αυτής περιόδου της Εκκλησίας μας.

Ίσως θεωρούμε ότι το θέμα «νηστεία» είναι παλαιό θέμα. Ναι, είναι παλαιό, όσο και η ανθρωπότης. Γράφει σχετικά ο Μέγας Βασίλειος: «Συνηλικιώτις έστι της ανθρωπότητος νηστεία εν τω παραδείσω ενομοθετήθη» (Λόγος περί νηστείας, Α’ , 3 ΒΕΠΕΣ 54, 12). Ο Αδάμ έλαβε στον παράδεισο την εντολήν «από του ξύλου του γινώσκειν καλόν και πονηρόν ου φάγεσθε». Σ’ αυτό το «ου φάγεσθε» ευρίσκεται η έννοια της νηστείας. Αλλά είναι και γνωστό θέμα, γιατί όλοι οι άνθρωποι κάτι έχουν ακούσει γι’ αυτό, έχουν νηστέψει λίγο ή πολύ.

Ωστόσο τα θέματα τα πνευματικά δεν είναι πρόσκαιρα, φευγαλέα, εφήμερα. Έχουν σχέση με το είναι του ανθρώπου. Είναι ανάγκη να τα φέρνουμε πάντοτε ενώπιόν μας, να τα μελετούμε και να τα θέτουμε σε εφαρμογήν στην καθημερινή μας ζωή. Υπάρχει εξ’ άλλου και η λησμόνηση, η άγνοια, η ημιμάθεια, η διαστρέβλωσις, η πλάνη και τελικά και ο πόλεμος του διαβόλου, ο οποίος και δεν θέλει επ’ ουδενί την κατά Θεόν προκοπήν του ανθρώπου, γιατί γνωρίζει ότι «νηστεία όπλον εστί προς την κατά των διαμόνων στρατιάν».

Τι είναι λοιπόν η νηστεία; Κατ’ αρχήν η λέξη νηστεία είναι σύνθετη λέξη από το αρνητικό νη και το ρήμα εσθίω. Νήστις δε σημαίνει αυτός που δεν τρώγει. Νηστεία είναι η αποχή από τροφές, είτε πλήρης αποχή, είτε μερική. Οι τροφές διακρίνονται σε νηστήσιμες και αρτυμένες (από το ρήμα αρτύω [και αρταίνω] που σημαίνει μαγειρεύω ένα φαγητό).   Η νηστεία τυγχάνει παλαιότατος θεσμός στη ζωή της Εκκλησίας, ένα πνευματικό μέσο, μία άσκηση, μία πνευματική γυμνασία, ένα όπλο του πνεύματος, για την υπερνίκηση των παθών και την απόκτηση των χριστιανικών αρετών. Είναι επίσης εκδήλωσις πένθους και συντριβής για τις αμαρτίες μας. Πρωτίστως δεν είναι αυτοσκοπός, ούτε έχει σχέση με κοσμικού τύπου δίαιτες.

Για το όλο θέμα της νηστείας, πρότυπό μας είναι ο Ίδιος ο Κύριος, ο Οποίος στην έρημο πριν αρχίσει το δημόσιο έργο Του για την σωτηρία των ανθρώπων, έμεινε 40 ημέρας «εν νηστεία» (Ματθ. 4,2) και μας είπε ακόμη ότι το γένος των δαιμόνων, που πειράζει τον άνθρωπο, «εν ουδενί δύναται εξελθείν, ει μη εν προσευχή και νηστεία» (Μαρκ. 9,29).

Οι Απόστολοι και οι θεοφόροι Πατέρες, και όλοι οι άγιοι και ιδία οι ασκητικοί πατέρες, κήρυξαν, έγραψαν, εφήρμοσαν στη ζωή τους την νηστεία. Ωστόσο η Εκκλησία έχει κανονίσει την νηστεία, ούτε ως υπερβολή ούτε ως υποβάθμιση. Πρωτίστως υπάρχει και έχει θεσμοθετηθεί η νηστεία της Τετάρτης (για την προδοσία του Χριστού) και της Παρασκευής (για τη Σταύρωση), οι νηστείες: της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, προ των Χριστουγέννων, των Αγίων Αποστόλων, του Δεκαπενταυγούστου, της παραμονής των Θεοφανείων, της Υψώσεως του τιμίου Σταυρού, της αποτομής της Τιμίας Κεφαλής του Αγ. Ιωάννου του Προδρόμου  κά.).

Οφείλουμε όμως να υπογραμμίσουμε ότι στη χριστιανική ζωή, όταν ομιλούμε περί νηστείας, δεν εννοούμε μόνον την αποχή από ωρισμένα φαγητά. Δεν είναι η νηστεία μόνο η διάκριση των τροφών και η αποχή βρωμάτων, η νηστεία ως αλλαγή διαιτολογίου και αποτοξίνωση του οργανισμού του σώματος. Παράλληλα έχουμε και την πνευματική νηστεία. Ωραιότατα ο Μ. Βασίλειος γράφει: «Αληθής νηστεία ή του κακού αλλοτρίωσις, εγκράτεια γλώσσης, θυμού αποχή, επιθυμιών χωρισμός, καταλαλιάς, ψεύδους, επιορκίας. Η τούτων ένδεια νηστεία εστίν αληθής»(Περί νηστείας Λόγος Β’ , 7, ΒΕΠΕΣ 54,26). Πρόκειται επακριβώς για την νηστεία από τα πάθη και την αμαρτία. Τούτο είναι πολύ σημαντικό για την εν Χριστώ ζωή.

Στην υμνολογία μάλιστα των ημερών της Μ. Τεσσαρακοστής, ευρίσκουμε υπέροχους ύμνους και θαυμάσιες εκφράσεις και λέξεις για την αληθινή νηστεία και το βαθύτερο νόημά της. «Νηστεύοντες αδελφοί σωματικώς νηστεύσωμεν και πνευματικώς, λύσωμεν πάντα σύνδεσμον αδικίας διαρρήξωμεν στραγγαλιάς βιαίων συναλλαγμάτων πάσαν συγγραφήν άδικον διασπάσωμεν δώσωμεν πεινώσιν άρτον και πτωχούς αστέγους εισαγάγωμεν εις οίκους, ίνα λάβωμεν παρά Χριστού του Θεού το μέγα έλεος» (Στιχηρό ιδιόμελο Εσπερινού Τετάρτης Α’ Εβδομάδος).

Συνεπώς δεν αρκεί να έχουμε μόνο υπ’ όψιν μας την νηστεία τροφών. Χρειάζεται και η πνευματική νηστεία., Η ουσία του νοήματος της νηστείας, πρέπει να γίνει κατανοητή απ’ όλους μας. Αυτό αποτελεί την έκφραση της εσωτερικής στροφής του ανθρώπου προς τον Θεό. Οι χριστιανοί δεν είναι σωματοκτόνοι αλλά παθοκτόνοι κατά την «Φιλοκαλία».

Άσκηση λοιπόν η νηστεία. «Φυλακή των πέντε αισθήσεων», ως λέγει, ο άγιος Νικόδημος, ο Αγιορείτης. Η νηστεία βοηθά τον πιστό στη σωφροσύνη, στην εγκράτεια, στην πραότητα, στην ελεημοσύνη, στην απάθεια. Μέσον εξαγνισμού, που βοηθά στην προσευχή, αποβλέπει στην χαλιναγώγηση του σώματος και τυγχάνει μήτηρ σωφροσύνης και αρχή μετανοίας.

Ας μη περιφρονήσουμε την νηστεία. Έχουμε χρέος να την φυλάττουμε. Εκείνος που την περιφρονεί ή αδιαφορεί, ζει αλλοτριωμένος πνευματικά. Η νηστεία είναι παιδαγωγός της νεότητος και στολισμός γερόντων: Είναι πολύ ευεργετική για όλους μας.

Έρχεται και υπενθυμίζει την εξορία του Αδάμ, και την εκπετούσα κατάστασή μας, έρχεται ως οδός επανόδου στον Παράδεισο!

Στην ποικίλη αλλοτρίωση της καταναλωτικής κοινωνίας μας, η νηστεία αποτελεί ένα ισχυρό αντίδοτο. Να την σπουδάσουμε και να την εφαρμόσουμε όχι με πνεύμα μονομέρειας αλλά ως ένα συνολικό πνευματικό άθλημα.

Λοιπόν δεύτε νηστεύοντες προσάξωμεν δάκρυα μετανοίας. Ο καιρός έφθασε. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή ανοίγει. Νηστείαν δεκτήν, ευάρεστον τω Κυρίω!

Με αγάπη Χριστού

π. Ανάργυρος